Þjónustusamningar
Með þjónustusamningi er átt við skriflegan viðskiptasamning milli ráðuneytis eða ríkisstofnunar sem verkkaupa og einhvers verksala um tiltekna þjónustu eða með öðrum orðum rekstrarverkefni. Bæði getur verið um að ræða stoðþjónustu sem verkkaupi þarf vegna sinnar eigin starfsemi, svo sem rekstur á tölvukerfi, eða þjónustu sem ríkinu er ætlað að veita almenningi eða fyrirtækjum. Verksali getur verið ríkisstofnun eða aðili sem starfar ekki á ábyrgð ríkisins svo sem hlutafélag, sveitarfélag eða sjálfseignarstofnun. Mörkin milli þjónustusamninga og ýmissa annarra samninga, sem gerðir eru um viðskipti, eru oft og tíðum óskýr. Þannig geta til dæmis sumir samningar um einkaframkvæmd talist til þjónustusamninga.
Þjónustusamningar eru yfirleitt gerðir í þeim tilgangi að bæta þjónustu, auka hagkvæmni í rekstri ríkisins og nýta sérþekkingu eða aðstöðu sem of dýrt yrði að byggja upp innan ríkisins.
Kaup á þjónustu samkvæmt samningi falla undir lög og reglur um opinber innkaup. Það þýðir meðal annars að undirbúningur fyrir gerð þjónustusamnings þarf að vera í samræmi við lög um opinber innkaup, nr. 94/2001. Auk þess geta slíkir samningar fallið undir lög um þjónustukaup, nr. 42/2000, lög um lagaskil á svið samningsréttar, nr. 43/2000, lög um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, nr. 7/1936 með síðari breytingum og 30. gr. laga um fjárreiður ríkisins, nr. 88/1997 og reglugerð nr. 343/2006 sem útfærir þá lagagrein nánar.
Í 30. gr. fjárreiðulaga og reglugerð nr. 343/2006 er fjallað sérstaklega um þjónustusamninga til langs tíma. Slíka samninga þarf að undirbúa vandlega og fylgja eftir með góðu eftirliti með tilliti til þess að hægt sé að taka sameiginlega á málum þegar forsendur breytast. Í þeim tilvikum sem slíkur samningur felur í sér meiri heildarskuldbindingu fyrir ríkið en veitt er til verkefnis í fjárlögum það ár sem samningurinn er gerður þarf að leita fyrir fram eftir samþykki hlutaðeigandi ráðherra og fjármálaráðherra fyrir samningsgerðinni. Sé kostnaður við verkefnið hins vegar óverulegur hluti heildarútgjalda stofnunarinnar, sem gerir samninginn, þarf ekki að leita samþykkis ráðuneyta. Ætlast er til að stofnanir geri grein fyrir áætluðum árlegum kostnaði við samninga út samningstímann í fjárlagatillögum sínum því að í fjárlagafrumvarpi þarf að gera Alþingi grein fyrir gildandi og áformuðum samningum.
Fjármálaráðuneytið gaf út handbók um gerð þjónustusamninga í ársbyrjun 2005 en einnig má hafa gagn af leiðbeinandi samningsformi sem útbúið var í ráðuneytinu á ársbyrjun 1998. Þá er ýmiskonar efni á veraldarvefnum um úboð, útvistun verkefna og þjónustusamninga.
