Opinber innkaup

Efnisyfirlit

Viðmiðunarfjárhæðir vegna opinberra innkaupa
Réttarúrræði
Ríkiskaup
Innkaupakort ríkisins og rafrænt markaðstorg
Innkaupakort ríkisins
Rafrænt markaðstorg
Innkaup á hug- og vélbúnaði ásamt þjónustu á sviði upplýsingatækni
Kaup á eignum samkvæmt lögum um fjárreiður ríkisins
Lög og reglur

Samskiptareglur af því tagi sem tilgreindar eru í lögum um opinber innkaup eru grundvöllur heilbrigðrar samkeppni og hagkvæmni í ríkisrekstrinum. Hlutverk forstöðumanna er að sjá til þess að fyrirtæki og einstaklingar hafi jafnan aðgang að innkaupum hins opinbera en jafnframt að opinberum fjármunum sé varið á sem hagkvæmastan hátt. Innkaup eru mikilvægur þáttur í rekstri stofnana og því er mikilvægt að áhersla sé lögð á þennan málaflokk í starfsemi stofnunarinnar.

Viðmiðunarfjárhæðir vegna opinberra innkaupa

Skilgreind hafa verið tiltekin viðmiðunarmörk varðandi svokallaða útboðsskyldu, þ.e. ef verðmæti vöru, verks eða þjónustu nær tilteknum viðmiðunarmörkun er fortakslaust skylda til útboðs. Mismunandi viðmiðunarfjárhæðir gilda eftir því hvers eðlis innkaupin eru og eftir því hverjir eru kaupendur.

Skoða töflu Ríkiskaupa um viðmiðunarfjárhæðir vegna útboðsskyldu Íslands

Réttarúrræði

Í málaflokknum er starfandi sjálfstæð úrskurðarnefnd, kærunefnd útboðsmála, sem hefur það hlutverk að leysa úr kærum einstaklinga og lögaðila vegna ætlaðra brota á lögum um opinber innkaup. Nefndin starfar eftir sérstökum starfsreglum sem samþykktar voru af fjármála- og efnahagsráðherra. Telji einstaklingar og lögaðilar á sér brotið við opinber innkaup ber að benda á kærunefnd útboðsmála sem leið til að fá skorið úr ágreiningnum.

Ríkiskaup

Á vegum ríkisins er rekin innkaupastofnun, Ríkiskaup. Stofnunin annast innkaup fyrir ríkisstofnanir og ríkisfyrirtæki, rannsakar sameiginlegar þarfir á vörum og þjónustu og beitir sér fyrir samræmdum innkaupum til þarfa ríkisins. Einnig skal stofnunin láta í té aðstoð og leiðbeiningar um útboð og innkaup eftir því sem þörf krefur. Mælst er til þess að ríkisstofnanir leiti til Ríkiskaupa varðandi sérfræðilega ráðgjöf á sviði innkaupa. Í lögum um opinber er Ríkiskaupum falið að annast framkvæmd útboða yfir viðmiðunarfjárhæðum f.h. ríkisins.

Ríkiskaup

Innkaupakort ríkisins og rafrænt markaðstorg

Fjármála- og efnahagsráðuneytið hefur á undanförnum árum beitt sér fyrir ýmsum nýjungum sem miða að því að auka hagkvæmni í opinberum innkaupum. Sér í lagi hefur verið lögð áhersla á innleiðingu rafrænna viðskipta með þessi markmið í huga. Ríkisstofnanir eru hvattar til að beita sér í þessum verkefnum enda munu þau þegar til lengri tíma litið skila sér í bættum rekstri stofnana.

Innkaupakort ríkisins

Árið 1999 bauð fjármálaráðuneytið út greiðslukortaþjónustu fyrir hönd ríkisstofnana. Í kjölfarið var gerður samningur við Europay Ísland um þróun og innleiðingu sérstakra innkaupakorta fyrir ríkið. Síðan þá hafa allmargar ríkisstofnanir tekið innkaupakortið í notkun með mjög góðum árangri. Í innkaupastefnu ríkisins er mælst til þess að innkaupakortin verði tekin upp í öllum stofnunum ríkisins í ljósi þess ávinnings sem notkun kortanna hefur sýnt að er mögulegur. Varðandi frekari upplýsingar um innkaupakort ríkisins, m.a. hvernig á að bera sig að við innleiðingu þess, er bent á eftirfarandi heimasíðu:

Verklagsreglur fyrir stofnanir ríkisins vegna notkunar á innkaupakorti frá Europay í tengslum við fjárhags- og mannauðskerfi ríkisins (Oracle EBS) (á vef Fjársýslu ríkisins).
Innkaupakort.is

Rafrænt markaðstorg

Í gildi er samningur milli fjármála- og efnahagsráðuneytisins, f.h. ríkisstofnana, um þróun og innleiðingu á rafrænum viðskiptum í tengslum við rafrænt markaðstorg. Unnið er að þróunarverkefnum á torginu m.a. í tengslum við innleiðingu á nýjum fjárhagskerfum ríkisins. Verkefni um rafrænt markaðstorg gegnir lykilhlutverki í því markmiði ríkisins að einfalda viðskipti og auka skilvirkni og hagkvæmni í opinberum innkaupum. Varðandi frekari upplýsingar er bent á heimasíðu verkefnisins:

www.rm.is

Innkaup á hug- og vélbúnaði ásamt þjónustu á sviði upplýsingatækni

Kaup á eignum samkvæmt lögum um fjárreiður ríkisins

Sérstök sjónarmið gilda þegar um er að ræða kaup ríkisins á eignum sem falla undir 29. gr. laga nr. 88/1997 um fjárreiður ríkisins. Þar er mælt fyrir um að ríkisaðilar í A-hluta ríkisreiknings skulu hverju sinni afla heimilda í lögum til að kaupa, skipta eða taka á leigu til langs tíma fasteignir, eignarhluta í félögum, skip og flugvélar og söfn og safnhluta sem hafa að geyma menningarverðmæt auk eigna sem hafa verulegt verðgildi. Þegar um slík kaup er að ræða gilda sérsjónarmið sem einnig er fjallað um í kaflanum kaup og sala eigna.

Lög og reglur

Eins og sjá má af eftirfarandi lista verður að líta til allmargra laga og reglna við framkvæmd innkaupa. Mikilvægast er þó að átta sig á efnisatriðum laga nr. 94/2001, um opinber innkaup enda eru það heildarlög um málaflokkinn og í lögunum eru m.a. innleiddar tilskipanir EES um opinber innkaup.